Jezus doorbrak grenzen: Waarom trekken wij ze opnieuw?
Wanneer ben je een echte christen? Het antwoord op die vraag lijkt steeds ingewikkelder te worden. Waar ooit het geloof in de gekruisigde en opgestane Jezus centraal stond, bepalen tegenwoordig ook allerlei andere overtuigingen wie erbij hoort.
Wat is nu precies de lakmoesproef van een waar geloof? Wie is veilig binnen onze kaders en wie sluiten we buiten? Ik ben het spoor een beetje bijster.
Twintig jaar terug, toen ik tot bekering kwam, was die lakmoesproef vrij simpel. Wanneer je in het doopbad uitsprak dat je geloofde dat Jezus Christus had geleden voor je zonden, was gestorven en na drie dagen weer was opgestaan, zodat ook jij in nieuwheid des levens zou kunnen wandelen, werd je van harte opgenomen binnen de christelijke gemeenschap.
Nu, twintig jaar later, zie ik veel meer scheidslijnen lopen. Voorheen secundaire of tertiaire issues hebben zich genesteld tussen zaken van primair belang.Ā Als ik anno 2026 een bumpersticker zou moeten laten drukken om nog enigszins in de gratie te vallen, dan zou daar zoiets op moeten staan:
ā¤ļø Ik ben een reformatorische gelovige met een baptistische tik die tegen een tweestatenoplossing is, geen Hillsongliederen zingt, de Nashvilleverklaring onderschrijft en er niet meer zal zijn na de opname, omdat ik overtuigd ben van de pretribulationistische, premillenniale visie. Tot ziens in een letterlijk duizendjarig rijk, schatjes! ā¤ļø
Petrus moet zijn grenzen verleggen De apostel Petrus staat, zo staat er geschreven in Handelingen 9 en 10, op het punt om zijn horizon te verbreden.Ā Terwijl hij bij de leerlooier verblijft, is God aan het werk in Caesarea, in een man genaamd Cornelius. Hij is een legerofficier met zoān 100 man onder zich.Ā Caesarea was een prachtige plek om te wonen en lag aan de kust. Het moet niet verward worden met Caesarea Filippi, waar Petrus eerder voet aan de grond zette. Daar beleed hij Jezus als de Christus. In Caesarea Maritima zal hij gebruikt worden om het evangelie aan Cornelius en zijn heidense huis te brengen. Dit alles begint bij een visioen van Cornelius. Ondertussen is Petrus op het dak aan het bidden als hij zijn eigen visioen onder ogen moet zien. Daarin wordt hij opgeroepen om iets te eten wat hij volgens zijn Joodse roots beslist niet mag eten.Ā Dit gebeurt driemaal en het hele gebeuren laat Petrus verbouwereerd achter. Wat zou dit te betekenen hebben?
Dan staan daar de gezanten van Cornelius. De Heilige Geest maakt Petrus duidelijk dat hij deze mannen gastvrij moet ontvangen. De volgende dag gaan ze samen naar Caesarea.Ā Eenmaal aangekomen bij Cornelius valt deze aan zijn voeten en begint Petrus te aanbidden. Petrus moet daar niets van hebben en maant Cornelius te gaan staan met de woorden: āSta op, ik ben zelf ook maar een mens.ā Als Petrus hoort hoe deze ontmoeting vanuit de hemel georkestreerd is, kan hij niets anders dan de volgende conclusie trekken:Ā En Petrus opende zijn mond en zei: Ik zie [nu] in waarheid in dat God niet [iemand om] de persoon aanneemt; maar in ieder volk is degene die Hem vreest en gerechtigheid doet, Hem welgevallig. (Handelingen 10:34-35)Petrus moest de zorgvuldig opgebouwde kaders loslaten. Dat zou hem eigenlijk ook niet moeten bevreemden, want had hij dit niet keer op keer bij Jezus gezien? Daar kom ik straks op.Ā Nu even terug naar mijn eigen grenzen.
Achter de Friese muren ging een wereld voor me open Kijk, als mijn wieg in Amerika had gestaan, zou ik wellicht omschreven kunnen worden als een hillbilly.Ā Blanke man, uit een familie van grondwerkers, blauwe ogen, 1,90 meter lang, 90 kilo schoon aan de haak. Geboren in een dorp met maar liefst 1.800 uitsluitend blanke mensen.
Ik kan me nog herinneren dat mijn meester van groep 8 een vriendin met een andere huidskleur kreeg. Daar waren de meningen niet over verdeeld: dat kon Ć©cht niet! Hij werd erom gepest en getreiterd en moest volgens mij het dorp zelfs verlaten.Ā Toen in het dorp naast ons een meisje van zestien werd vermoord, werd er meteen naar het azc in het naburige Kollum gewezen. De jongens van het dorp gingen verhaal halen bij mensen die zojuist de ellende in oorlogsgebieden waren ontvlucht.Ā Ze bleken onschuldig. Dertien jaar later bleek het een blanke Friese boer te zijn die zich aan haar had vergrepen.
Op mijn zevenentwintigste verliet ik deze kleine postzegel in Friesland om in het buitenland te gaan wonen.Ā Ik kwam daar terecht in een kerk met Ieren, Nigerianen, Ghanezen, Amerikanen, Britten, Zuid-Afrikanen, Spanjaarden en IsraĆ«liās. Ik proefde voor het eerst Nigeriaanse Guinness, genoot van een shepherdās pie en van Engelse thee met veel melk.
De wereld ging voor mij open.Ā Wat altijd zo vanzelfsprekend was geweest in normen, waarden, taal, omgang en gebruiken, kreeg een heel nieuwe dimensie.Ā Ik ging over de grenzen. Achter die zorgvuldig opgebouwde Friese muren lag een wereld die veel mooier was dan ik had durven dromen.
Jezus ging zelf ook over grenzen Doen als Jezus betekent dat je over je grenzen gaat, in de goede zin van het woord. Hij deed het zelf met regelmaat. Bijvoorbeeld in Zijn ontmoeting met een Samaritaanse vrouw.
Jezus reisde door Samaria, door gevaarlijk gebied. De Joden en de Samaritanen waren al tijden gescheiden door rassen- en godsdiensthaat, maar Jezus wilde per se door Samaria reizen.Ā Niet omdat Hij dan veel sneller op de plaats van bestemming zou zijn, maar omdat Hij daar een vanuit de hemel georkestreerde ontmoeting zou hebben. Eenmaal aangekomen bij de put is daar die heerlijke ontmoeting. Jezus moet daarvoor bestaande etnische, religieuze en sociale grenzen van die tijd doorbreken. En Hij doet dat alsof ze nooit hadden bestaan.Ā Verwonderd vroeg de vrouw zich af wat dit te betekenen had:Ā āHoe vraagt U, Die een Jood bent, van mij te drinken, die een Samaritaanse vrouw ben?ā (Johannes 4:9)Zij ontving wat ze nooit meer kon verliezen en Hij gaf wat altijd al ook voor haar en haar volk bestemd was.Ā Het resultaat van dit positieve grensoverschrijdende gedrag van Jezus? De vrouw ging veranderd naar huis terug en nam het hele dorp mee naar de voeten van Jezus.
Durf buiten je eigen kring te kijken Doen als Jezus betekent dat je uit je eigen sociale kring durft te stappen en onwijs nieuwsgierig kijkt wat er nog meer te koop is in dat grote stuk wereld dat je nog niet kent. Dus nodig je nieuwe buren uit die zojuist een woning toegewezen hebben gekregen die zoveel beter is dan de woning die ze in Egypte bezaten.Ā Ga naar de wijsgerige leesclub bij je om de hoek om te horen hoe anderen denken en om op jouw beurt te delen wat voor jou belangrijk is.Ā Blijf bij het voetbal ook eens voor de derde helft om te zien wat de massa beweegt. Of ga, als je levensfase dat toelaat, een half jaar reizen, genieten en jezelf beschikbaar maken voor mensen in nood. Jezus doorbreekt de grenzen die door mensen zijn gemaakt. De weg om verandering te brengen en om zelf veranderd te worden, ligt dus open.
Als zowel Petrus als Jezus positief grensoverschrijdend gedrag vertoonden, heeft dat ons iets te zeggen. Misschien waren de grenzen twintig jaar terug, bij mij in het doopbad, wel de grenzen waar we weer naartoe moeten. Misschien moeten we onze zorgvuldige, diepere selecties maar loslaten. Zullen we samen de bumperstickers er maar snel af gaan trekken en blijven bij de kern?Ā De gekruisigde Christus, nieuwheid des levens en een hart vol vreugde!
Je las zojuist een korte overdenking uit mijn nieuwe boek: Doen als Petrus- met vallen en opstaan achter Jezus aan. Het boek komt in november uit en is hieronder alvast te bestellen.
Opmerkingen