Een Christusloos Christendom

Terwijl ik de loopband in Sportschool Peije teisterde met mijn verre van vloeiende pas, luisterde ik naar Wierd Duk. Hij riep Nederland op om op conservatief-christelijke partijen te stemmen — zoals de SGP — om zo de islamisering van ons polderlandje tegen te houden.

Een paar dagen later namen de heren van Vandaag Inside hem stevig onder handen.‘Ben jij eigenlijk gelovig, Wierd?’

Duk bleek niet heel veel op te hebben met de fundamenten van het christelijk geloof: de Bijbel, het lijden en sterven van Jezus. Wel voelde hij zich aangetrokken tot een vorm van cultureel christendom. Volgens hem zouden seculiere conservatieven en orthodoxe gelovigen de handen ineen moeten slaan om ons land te beschermen tegen dit — of dat.

En zo dacht ik, inmiddels swingend met een kettlebell in dezelfde sportschool, terug aan een documentaire die ik ooit zag over voetballer Cody Gakpo, getiteld Psalm 20:4. Daarin wordt Cody gevolgd tijdens zijn zoektocht naar de juiste club in zijn tijd bij PSV. Hij maakt deel uit van een kerk, en de voorganger begeleidt hem spiritueel in dat proces.

De focus lag sterk op het perfecte plan dat God voor Cody zou hebben, en iets minder op de navolging van Christus in het leven van alledag. God zou er hoogstpersoonlijk voor hebben gezorgd dat Cody nu in Liverpool speelt, onder de klanken van You’ll Never Walk Alone. Ik vroeg mij ongemerkt af of Noord-Koreaanse gelovigen uitgestelde contractonderhandelingen over bonussen-per-doelpunt ook zouden scharen onder geestelijke strijd. Ik hou er overigens behoorlijk rekening mee dat, wanneer God werkelijk een werk in deze buitengewoon begenadigde baller is begonnen, er een behoorlijke dosis genade voor hem is. Als ik kijk naar mijn eigen eerste jaren in mijn geloofsleven was er ook voldoende op mijn geloof en theologische frutsels aan te merken.

Alles overziend kwam ik tot de ontdekking dat beide episodes — die van Duk én die van Gakpo — een vorm van christusloos christendom laten zien.

In het geval van Gakpo wordt het aanbod van Christus’ verlossing deels aanvaard, maar vooral als een welkome bonus in een leven dat gericht is op het najagen van de voetbalmiljonairsdroom. Althans, dat is wat zichtbaar wordt in de documentaire. Diegene die het hart aanziet, kijkt verder dan Viaplay.

Je ziet dat meer sporters tegenwoordig die openlijk spreken over God. Zo moet ik bijvoorbeeld altijd een beetje glimlachen bij boksers die God op hun blote knieën danken voor de wereldtitel omdat ze zojuist een andere bokser — soms óók een gelovige — volledig het licht uit de ogen hebben geslagen met een verpletterende knockout in de zesde ronde tot gevolg.

Duk wil op zijn beurt terug naar de wortels van het christendom, maar dan bij voorkeur zonder de navolging van Christus zelf. Wat overblijft is een verwaterde versie van het geloof. Heet bier. Lauwe koffie. Beide niet te drinken.

De Bijbel waarschuwt dat, naarmate de geschiedenis haar einde nadert, een groot deel van de tegenstand tegen de waarheid niet van buiten de kerk zal komen, maar van binnenuit (2 Petrus 2:1–2; Handelingen 20:29–30). Externe tegenstand is doorgaans gemakkelijk te herkennen als vijand. Met een beetje onderscheid zie je die van mijlenver aankomen. Intern compromis daarentegen is als houtworm: het tast de balken van binnenuit aan. Vaak ontdek je pas op het laatste moment dat je huis op instorten staat. Wanneer het verval eindelijk zichtbaar wordt, is al vernietigd wat ooit stevig stond.

Christusloos christendom is die houtworm. In de American Dream die vele sporters najagen. En in de Wierd Duk-variant. William Booth, oprichter van het Leger des Heils, sprak ooit deze profetische woorden bij het aanbreken van de 20e eeuw:

“Het grootste gevaar van de 20e eeuw zal zijn: religie zonder de Heilige Geest, christendom zonder Christus, vergeving zonder bekering, redding zonder wedergeboorte, politiek zonder God en een hemel zonder hel.”

Inmiddels ligt de 20e eeuw achter ons.Je vraagt je onwillekeurig af wat zijn waarschuwing zou zijn voor de 21e eeuw. Moge het schandaal van het kruis — dwaasheid voor de wereld — ons altijd voor ogen blijven. Mogen wij ons leven blijven neerleggen voor de God die Zich liet doden, zodat we verkrijgen wat we nooit weer kunnen verliezen.

Dit soort columns in je mailbox? Schrijf je in voor mijn nieuwsbrief op de homepage. Je ontvangt dan mijn verhalen, boekennieuws en kortingen direct in je mailbox!